Szamba

Szamba bezodpływowe – inżynieria bezpiecznego magazynowania nieczystości

Na terenach, gdzie brakuje infrastruktury zbiorczej, jaką są miejskie sieci kanalizacyjne, a warunki gruntowe lub przepisy lokalne nie pozwalają na montaż instalacji rozsączających, inwestorzy są zobligowani do gromadzenia ścieków w zbiornikach zamkniętych. Szambo to z definicji szczelny, bezodpływowy zbiornik magazynowy, który wymaga okresowego opróżniania przez tabor asenizacyjny. W przeciwieństwie do systemów przepływowych, jakimi są przydomowe oczyszczalnie ścieków, w szambie nie zachodzą procesy oczyszczania, a jedynie fermentacja beztlenowa. Kluczowym wyzwaniem inżynieryjnym jest tutaj zapewnienie absolutnej hermetyczności, aby toksyczne związki nie przeniknęły do wód gruntowych, oraz odporności chemicznej zbiornika na agresywne środowisko ściekowe.

Technologia PE-HD kontra beton – dlaczego plastik?

Tradycyjne kręgi betonowe, łączone zaprawą, z czasem ulegają korozji siarczanowej i rozszczelnieniu, co prowadzi do skażenia gruntu. Nowoczesne szamba plastikowe wykonane są z polietylenu (PE-HD). Jest to materiał całkowicie obojętny chemicznie – nie reaguje z kwasami, zasadami ani agresywnym siarkowodorem wydzielającym się podczas zagniwania ścieków.
Produkcja metodą rotomouldingu (odlewania rotacyjnego) sprawia, że zbiornik jest monolitem – nie posiada spawów ani łączeń, które mogłyby pęknąć. Ścieki doprowadzane są do zbiornika przez szczelny system, jakim jest kanalizacja zewnętrzna, wykorzystujący standardowe, pomarańczowe rury kanalizacyjne zewnętrzne oraz dopasowane uszczelki elastomerowe.

Montaż i kotwienie w trudnym gruncie

Niska waga zbiorników z tworzywa jest zaletą przy transporcie, ale wyzwaniem inżynieryjnym przy montażu na terenach o wysokim poziomie wód gruntowych. Pusty zbiornik działa jak łódź i siła wyporu może go wypchnąć na powierzchnię. Dlatego kluczowe jest prawidłowe zakotwienie. Stosuje się do tego płyty betonowe dociążające lub obsypkę cementowo-piaskową.
Ważnym elementem stabilizacji gruntu są geowłókniny, które oddzielają grunt rodzimy od podsypki, zapobiegając jej wymywaniu. Do połączenia zbiornika z instalacją domową używa się elementów takich jak kształtki kanalizacyjne zewnętrzne, zapewniając elastyczność połączenia, która kompensuje osiadanie gruntu.

Szambo jako baza pod przyszłą oczyszczalnię

Wielką zaletą atestowanych zbiorników bezodpływowych z tworzywa jest ich uniwersalność. Wiele modeli może w przyszłości – po zmianie przepisów lub warunków wodnych – zostać przekształconych w pierwszy stopień oczyszczania (osadnik gnilny) dla systemów takich jak oczyszczalnie drenażowe lub jako zbiornik buforowy dla reaktorów, jakimi są oczyszczalnie biologiczne.
Modernizacja polega na wykonaniu odpływu (wylotu) i podłączeniu systemu rozsączającego (drenaz). Jeśli teren jest trudny, szambo może współpracować z urządzeniem, jakim są przepompownie ścieków, tłocząc medium do kanalizacji ciśnieniowej.

Wentylacja i bezpieczeństwo eksploatacji

W szczelnym zbiorniku zachodzą procesy fermentacji beztlenowej, których produktem są niebezpieczne gazy: metan i siarkowodór. Dlatego każde szambo szczelne musi posiadać sprawną wentylację wysoką (wyprowadzoną przez piony kanalizacyjne ponad dach budynku).
Dodatkowo, aby uniknąć przepełnienia i cofki, warto zainstalować czujnik poziomu cieczy (sygnalizator napełnienia). W przypadku obiektów gastronomicznych, przed wlotem do szamba konieczne jest zastosowanie urządzeń podczyszczających, jakimi są separatory i osadniki tłuszczu, aby uniknąć zarastania rur doprowadzających.

Alternatywne wykorzystanie zbiorników

Zbiorniki produkowane jako szamba (bezodpływowe) świetnie sprawdzają się również w gospodarce wodami opadowymi. Po niewielkich modyfikacjach wlotów mogą służyć jako podziemne zbiorniki na deszczówkę. Zgromadzona woda, po odpompowaniu przez zatapialne pompy do wody, może służyć do podlewania ogrodu, mycia aut czy spłukiwania toalet, co stanowi ekologiczną i ekonomiczną alternatywę dla wody wodociągowej.