Armatura pomiarowa

Armatura pomiarowa – "Deska rozdzielcza" Twojej kotłowni

Każda instalacja hydrauliczna, niezależnie od tego, czy jest to proste ogrzewanie grzejnikowe, skomplikowany układ podłogowy, czy instalacja solarna, wymaga stałego nadzoru. Armatura pomiarowa pełni w kotłowni taką samą funkcję, jak liczniki w samochodzie. Pozwala użytkownikowi i serwisantowi na szybką diagnozę stanu układu. Nagły spadek ciśnienia może sygnalizować wyciek, wzrost temperatury powyżej normy może świadczyć o awarii pompy lub sterownika, a brak różnicy temperatur między zasilaniem a powrotem informuje o nieefektywnym oddawaniu ciepła. Bez tych prostych, ale kluczowych urządzeń, zarządzanie energią w budynku byłoby niemożliwe i niebezpieczne.

Manometry – kontrola ciśnienia statycznego i dynamicznego

Ciśnienie to parametr krytyczny dla instalacji zamkniętych. Zbyt niskie prowadzi do kawitacji (niszczenia wirników pomp) i zapowietrzania się najwyższych punktów instalacji. Zbyt wysokie grozi zadziałaniem zaworu bezpieczeństwa i zrzutem wody, a w skrajnych przypadkach rozszczelnieniem połączeń. Dostępne w naszej ofercie manometry to urządzenia działające zazwyczaj w oparciu o rurkę Bourdona. Jest to wygięta, metalowa rurka wewnątrz obudowy, która prostuje się pod wpływem ciśnienia medium, poruszając mechanizmem wskazówki. W zależności od zastosowania wyróżniamy:

• Manometry standardowe: Z obudową z tworzywa ABS lub stali, idealne do typowych instalacji C.O. i wodociągowych.
• Manometry glicerynowe: Wypełnione gęstą cieczą (gliceryną), która tłumi drgania wskazówki. Są niezbędne w miejscach o dużych wibracjach lub pulsacjach ciśnienia, np. przy hydroforach, pompach głębinowych czy kompresorach.
• Podział ze względu na przyłącze: Radialne (przyłącze dolne) – montowane na rurach poziomych, oraz aksjalne (przyłącze tylne) – montowane bezpośrednio w korpusach kotłów lub na pionowych odcinkach rur.

Termometry – strażnicy komfortu i higieny

Temperatura czynnika grzewczego decyduje o komforcie cieplnym w domu. Termometry instalacyjne pozwalają na bieżąco kontrolować, czy kocioł pracuje zgodnie z nastawami sterownika. Wyróżniamy głównie termometry bimetaliczne, w których elementem pomiarowym jest zwinięta sprężyna z dwóch różnych metali, reagująca na zmiany ciepła. Szczególnie istotne jest monitorowanie temperatury w zasobnikach i wymiennikach C.W.U. (ciepłej wody użytkowej). Termometr pozwala upewnić się, czy woda osiągnęła temperaturę wymaganą do dezynfekcji termicznej (antylegionella – powyżej 60°C) oraz czy jest komfortowa do kąpieli (ok. 40-45°C). W rozbudowanych kotłowniach wyposażonych w bufory ciepła, stosuje się kilka termometrów rozmieszczonych na różnych wysokościach zbiornika. Pozwala to obserwować zjawisko stratyfikacji (uwarstwienia) termicznej – czyli jak dużo gorącej wody zostało jeszcze w górnej części bufora, a ile zimnej powróciło na dno.

Termomanometry i kapilary – rozwiązania specjalne

W nowoczesnych grupach pompowych i kompaktowych kotłowniach, gdzie liczy się każdy centymetr miejsca, idealnym rozwiązaniem są termomanometry. To urządzenia hybrydowe, łączące w jednej tarczy wskazania ciśnienia i temperatury. Wymagają tylko jednego punktu przyłączeniowego (mufy), co ogranicza koszt montażu i liczbę potencjalnych miejsc wycieku. Osobną grupę stanowią termometry i manometry kapilarne. W tym przypadku czujnik pomiarowy jest oddzielony od tarczy długą, cienką rurką (kapilarą). Pozwala to na montaż tarczy na obudowie kotła lub w szafce sterowniczej, podczas gdy sam punkt pomiaru znajduje się głęboko wewnątrz izolacji urządzenia. Jest to standard w panelach sterujących kotłów węglowych i olejowych.

Montaż i akcesoria montażowe

Poprawny montaż armatury pomiarowej jest kluczem do jej trwałości. Urządzeń tych nie wolno wkręcać "za obudowę" (może to doprowadzić do rozszczelnienia mechanizmu), lecz zawsze za pomocą klucza płaskiego przyłożonego do mosiężnego trzpienia przyłączeniowego. W przypadku termometrów, dokładność pomiaru zależy od kontaktu z medium. Najdokładniejsze są termometry z tuleją zanurzeniową wkręcaną w trójnik lub mufę. Tuleja separuje termometr od wody, dzięki czemu jego wymiana nie wymaga spuszczania czynnika z instalacji. Alternatywą są termometry przylgowe (mocowane na sprężynie do powierzchni rury), które są bezinwazyjne, ale obarczone błędem pomiarowym wynikającym ze strat ciepła do otoczenia. Warto pamiętać, że cała kategoria akcesoria grzewcze obejmuje również zawory stopowe pod manometry. Umożliwiają one wymianę manometru pod ciśnieniem – po wykręceniu urządzenia, specjalny zaworek automatycznie odcina wypływ wody.

Klasy dokładności i materiały

Profesjonalna armatura pomiarowa jest klasyfikowana według klasy dokładności. Dla standardowych instalacji domowych wystarczająca jest klasa 2.5 (błąd pomiaru do 2.5% zakresu). W zastosowaniach przemysłowych lub przy precyzyjnych próbach szczelności stosuje się manometry klasy 1.6 lub 1.0. Korpusy urządzeń wykonuje się najczęściej z wytrzymałego tworzywa ABS (odpornego na uderzenia i temperaturę) lub ze stali nierdzewnej (wersje przemysłowe/glicerynowe). Elementy mające kontakt z wodą (przyłącza) to zazwyczaj mosiądz. Należy unikać stosowania manometrów z przyłączami stalowymi w instalacjach wody użytkowej ze względu na korozję.