Jakie są różnice między pompą powietrzną a gruntową?

Wybór źródła ciepła to najważniejsza decyzja energetyczna. Pompy ciepła zdominowały rynek, ale inwestorzy wciąż wahają się: pompa ciepła powietrzna czy gruntowa? Powietrzna (ASHP) kusi niższą ceną instalacji i łatwością montażu. Gruntowa (GSHP) obiecuje stabilność, wyższy COP w mrozy i pasywne chłodzenie latem. W tym artykule przeprowadzamy rzetelne porównanie pomp ciepła, analizując koszty odwiertów, hałas jednostek zewnętrznych oraz realną efektywność w polskim klimacie. Sprawdzamy, jaka pompa ciepła jest najlepsza na małą działkę, a która sprawdzi się w dużym domu z basenem. Prezentujemy różnice pompy gruntowej i powietrznej na przykładzie urządzeń Panasonic, Kaisai i De Dietrich.

Powietrze vs Grunt – stabilność temperatury

Pompa powietrzna czerpie energię z otoczenia. Gdy jest +7°C, działa świetnie. Gdy przychodzi mróz -20°C, jej wydajność spada, a zużycie prądu rośnie (musi się też odszraniać). Pompa gruntowa czerpie ciepło z ziemi (sondy pionowe lub kolektor poziomy). Temperatura gruntu na głębokości 100m jest stała przez cały rok (ok. 8-10°C). Dzięki temu pompa gruntowa pracuje stabilnie i wydajnie niezależnie od tego, czy na dworze jest upał, czy syberyjski mróz.

Odwierty i kolektory – ile to kosztuje?

Pompa powietrzna to tylko urządzenie i montaż. Pompa gruntowa wymaga drogiego dolnego źródła. Odwierty pionowe to koszt rzędu 100-150 zł za metr (dla domu 150 m² potrzeba ok. 200-300 mb odwiertów). To podraża inwestycję o 20-40 tys. zł względem pompy powietrznej. Jednak żywotność dolnego źródła to ponad 50 lat, a samej pompy gruntowej (stojącej w ciepłej kotłowni) jest wyższa niż powietrznej (narażonej na warunki atmosferyczne).

COP zimą – kiedy powietrze przegrywa?

Średnioroczny współczynnik SCOP dla dobrych pomp powietrznych to ok. 4.5-5.0. Dla gruntowych może przekraczać 5.5. Różnica zaciera się w nowym, ciepłym budownictwie, ale w mroźne dni pompa gruntowa zużyje znacznie mniej prądu, nie używając grzałek elektrycznych. Dodatkowym atutem "gruntówki" jest chłodzenie pasywne latem – niemal darmowa klimatyzacja wykorzystująca chłód ziemi.

Tabela: Powietrzna vs Gruntowa – wady i zalety

Przegląd modeli z oferty Instalator24.pl

Pompa ciepła split Aquarea High Performance K R32 5 kW 230 V Panasonic KIT-WC05K3E5

Nowoczesna pompa powietrzna typu Split. Moc 5 kW jest idealna do nowych, energooszczędnych domów o powierzchni do 120-140 m². Seria "K" wyróżnia się designem integrującym się z architekturą i cichą pracą. Dzięki technologii inwerterowej dostosowuje moc do potrzeb, oszczędzając energię. Łatwa w montażu (brak prac ziemnych) i obsłudze (Smart Cloud).

Sprawdź produkt

Pompa ciepła split R32 Arctic 8 kW Kaisai KMK-100RY3 + KHA-08RY1-B

Ekonomiczny wybór o świetnych parametrach. Seria Arctic została zaprojektowana do pracy w niskich temperaturach (do -25°C), co czyni ją bezpiecznym wyborem w polskim klimacie. Moc 8 kW obsłuży typowy dom jednorodzinny (ok. 150-180 m²). Moduł Wi-Fi w standardzie pozwala na zdalne sterowanie. Doskonały stosunek ceny do jakości.

Sprawdź produkt

Pompa ciepła gruntowa GSHP 5 kW MR/V200 GHL z podgrzewaczem c.w.u. 200 L De Dietrich 7638341

Kompaktowa "lodówka" gruntowa. W jednej obudowie mieści się agregat pompy ciepła oraz zasobnik C.W.U. o pojemności 200 litrów. To rozwiązanie oszczędza miejsce w kotłowni. Dzięki stabilnemu dolnemu źródłu (grunt), pompa pracuje z bardzo wysokim i stałym COP przez cały rok, zużywając minimalne ilości prądu. Idealna do domów niskoenergetycznych.

Sprawdź produkt

Pompa ciepła gruntowa GSHP 9 TR 9 kW 400 V De Dietrich 7612220

Mocniejsza jednostka gruntowa (9 kW) z zasilaniem trójfazowym. Przeznaczona do większych domów. Charakteryzuje się wyjątkową trwałością sprężarki (nie jest narażona na ekstremalne wahania temperatur jak w pompach powietrznych). Umożliwia realizację chłodzenia pasywnego latem, co daje komfort klimatyzacji przy niemal zerowym koszcie eksploatacji.

Sprawdź produkt

FAQ – najczęstsze pytania

Czy pompa gruntowa hałasuje?

Jednostka stoi wewnątrz domu (jak lodówka). Jest bardzo cicha i nie ma jednostki zewnętrznej z wentylatorem, co jest ogromną zaletą, jeśli masz wrażliwych sąsiadów lub małą działkę.

Czy trzeba mieć pozwolenie na odwierty?

Tak, odwierty pionowe wymagają zgłoszenia projektu robót geologicznych w starostwie. Wykonawca odwiertów zazwyczaj załatwia te formalności.

Jaka pompa jest tańsza w eksploatacji?

Gruntowa jest tańsza w eksploatacji o ok. 20-30% rocznie w porównaniu do powietrznej (dzięki wyższemu SCOP). Jednak czas zwrotu wyższego kosztu inwestycji (odwierty) może wynosić 10-15 lat.

Czy pompa powietrzna zamarznie?

Nie, posiada system automatycznego odszraniania. Jednak w przypadku braku prądu przez wiele godzin w mróz, woda w monobloku może zamarznąć (dlatego stosuje się glikol lub zawory zrzutowe). W splicie i pompie gruntowej to ryzyko nie istnieje.

Wnioski eksperta

Jeśli budżet pozwala i masz miejsce na działce, pompa gruntowa De Dietrich to "mercedes" pod względem stabilności i kosztów eksploatacji. Jeśli szukasz szybszego zwrotu z inwestycji i łatwego montażu, nowoczesne pompy powietrzne Panasonic czy Kaisai są w 2025 roku tak wydajne, że dla większości domów stanowią optymalny wybór.