Jafar

Fabryka Armatur JAFAR - własna odlewnia w Jaśle

Korzenie firmy sięgają końca XIX wieku, kiedy działał tu niewielki zakład produkcji metalowej. W 1953 roku przekształcono go w Terenowe Zakłady Metalowe, z których wyrosła dzisiejsza Fabryka Armatur JAFAR S.A., spółka oparta na akcjonariacie pracowniczym. Siedziba mieści się w Jaśle, a główna produkcja w zakładach w Skołyszynie i Przysiekach. JAFAR należy do nielicznych producentów w branży, którzy projektują i odlewają armaturę we własnych zakładach w Polsce. W 2017 roku firma uruchomiła nowe centrum logistyczno-magazynowe, w 2021 roku biurowiec dla zarządu i działów handlowych, a w 2025 roku zakończyła modernizację odlewni i uruchomiła w pełni zautomatyzowaną linię do zalewania form w nowej hali. Według producenta co roku powstaje ponad 400 tysięcy wyrobów, głównie zasuw, zaworów, hydrantów i przepustnic, a około 50% produkcji trafia na eksport, m.in. do Niemiec, Francji, Włoch, Rumunii, Egiptu i na Ukrainę. Wyroby JAFAR służą do budowy i remontu sieci i przyłączy wodociągowych, kanalizacji i sieci gazowych.

Nawiertki do rur PE i PVC - przyłącze bez wyłączania sieci

Do wykonania przyłącza domowego na istniejącym wodociągu z rur miękkich, polietylenowych PE lub z PVC, JAFAR produkuje żeliwne nawiertki samonawiercające. Producent nazywa je nawiertko-zasuwami, bo jeden wyrób wykonuje otwór w rurze i potem odcina przepływ. Obejmę zakłada się na rurę i skręca z korpusem śrubami ze stali nierdzewnej, a wyłożenie z gumy EPDM na całej powierzchni obejmy jest jednocześnie uszczelką rury. Przy pierwszym zamykaniu trzpień przesuwa w dół łącznik z wiertłem rurowym ze stali nierdzewnej, które wycina otwór o średnicy 38 mm, a wycięty krążek zostaje wewnątrz wiertła. Dalsze obracanie dociska grzyb do mosiężnego gniazda i zamyka przepływ. Według producenta przyłącze wykonuje się pod ciśnieniem, bez odcinania wody i bez osobnego aparatu do nawiercania, a moment potrzebny do przewiercenia rury i zamknięcia nie przekracza 80 Nm. Żeliwny korpus chroni powłoka epoksydowa o grubości min. 250 µm, a każda nawiertka przechodzi próbę szczelności. Nawiertki są przeznaczone do wody pitnej i innych cieczy obojętnych chemicznie, przy ciśnieniu roboczym do 1,6 MPa i temperaturze do +70°C, na rurach poziomych i pionowych.

Zasuwy gwintowane i zestawy przyłączeniowe

W przyłączach domowych stosuje się też gwintowane zasuwy miękkouszczelnione. Mają prosty przelot bez przewężeń i bez gniazda w miejscu zamknięcia, więc w korpusie nie zbierają się osady. Klin jest w całości zawulkanizowany gumą EPDM lub NBR (w najmniejszych średnicach ma rdzeń mosiężny), trzpień ze stali nierdzewnej ma walcowany gwint, a wrzeciono pracuje na niskotarciowych podkładkach z tworzywa. O-ringowe uszczelnienie trzpienia można wymienić pod ciśnieniem, bez zdejmowania pokrywy. Gwint przyłączy jest rurowy, według PN-EN ISO 228-1, a zasuwy wykonuje się na ciśnienie PN10 i PN16. Producent ma też gotowe zestawy przyłączeniowe do rur miękkich PE i PVC, w których zasuwa jest połączona z żeliwną obejmą wyłożoną gumą, osobne zestawy do rur twardych, a także opaski montażowe i zasuwy z opaską.

Obudowy do zasuw i nawiertek

Zakopaną w gruncie zasuwę lub nawiertkę obsługuje się kluczem z powierzchni. Między kluczem a armaturą pracuje obudowa, czyli przedłużenie trzpienia armatury zamknięte w rurze osłonowej. W obudowie teleskopowej JAFAR długość reguluje się w podanym zakresie, a zamek oporowy pozwala ustawić ją na dowolnej wysokości, dopasowanej do terenu. Kaptur trzpienia i sprzęgło wykonane są z żeliwa sferoidalnego EN-GJS 400-15, sprzęgło mocuje się na trzpieniu armatury zawleczką, a pręt jest ciasno dopasowany do kwadratowego profilu. Rura osłonowa, kielich, kołnierz i podkładka oporowa są z polietylenu PE, a kielich chroni trzpień przed zanieczyszczeniami z gruntu. Wrzeciono jest ze stali ocynkowanej, a na zamówienie ze stali nierdzewnej, i ma zabezpieczenie przed rozerwaniem. Producent przeznacza obudowy teleskopowe do armatury wodnej, gazowej i kanalizacyjnej, w kilku zakresach głębokości zabudowy. W katalogu są też obudowy stałe, obudowy ze wskaźnikiem otwarcia, obudowy do przepustnic i zasuw nożowych, stojaki pod napęd, klucze oraz skrzynki uliczne.

Zasuwy kołnierzowe i armatura sieci wodociągowej

Na sieciach rozdzielczych podstawową armaturą wodociągową są kołnierzowe zasuwy miękkouszczelnione do wody pitnej i ścieków, o temperaturze do +70°C. Producent wykonuje je w średnicach DN 32-300, na ciśnienie PN10 i PN16, z kołnierzami według PN-EN 1092-2 i w dwóch długościach zabudowy według PN-EN 558 (szereg 14 i 15). Korpus, pokrywa i klin są z żeliwa sferoidalnego, śruby pokrywy są wpuszczone i zalane masą, a korek uszczelnienia trzpienia zabezpiecza dodatkowa uszczelka czyszcząca. Zasuwy występują też w wersji pod napęd, ze wskaźnikiem otwarcia, z czujnikami położenia oraz z napędem elektrycznym lub pneumatycznym. Do sieci wodociągowych JAFAR produkuje również przepustnice, zawory zwrotne, zawory odpowietrzająco-napowietrzające, kurki kulowe, zdroje wody pitnej, zawory antyskażeniowe i mrozoodporne studnie wodomierzowe.

Hydranty, gaz, kanalizacja i przemysł

Hydranty JAFAR to hydranty nadziemne i podziemne z pojedynczym albo podwójnym zamknięciem. W hydrancie nadziemnym z podwójnym zamknięciem grzyb jest całkowicie zawulkanizowany gumą EPDM, gniazdo jest z brązu napawanego, a po pełnym zamknięciu kolumna odwadnia się samoczynnie. Powłoka epoksydowa jest odporna na UV, a kolumnę można zamówić ze stali nierdzewnej. Dla gazownictwa producent ma zasuwy z króćcami PE i stalowymi do sieci gazowych, zasuwy kołnierzowe GAZ, przepustnice i filtry gazu. W kanalizacji stosuje się zasuwy nożowe obustronnie szczelne, zastawki naścienne i kanałowe, szandory i klapy zwrotne, a w przemyśle zasuwy dławikowe, pierścieniowe i kozłowe. Na zamówienie firma projektuje i wykonuje armaturę nietypową.